Organisatie van de brandweer in België
Huidige situatie:
De brandweer is momenteel nog gemeentelijk georganiseerd. Dit betekent dat de burgemeester aan het hoofd staat van een brandweerkorps. Hij delegeert zijn taken naar de dienstchef. Dit betekent ook dat de financiële middelen hoofdzakelijk gemeentelijk zijn. Jaarlijks krijgt de gouverneur een enveloppe toegedeeld die hij kan verdelen onder de korpsen. Dit is vooral bedoeld voor groot en versterkingsmaterieel zoals tankwagens, autopompen, ... Hij wordt hierin geadviseerd door de zones.
De civiele veiligheid bestaat uit 3 zaken:
- Brandweer
- Civiele Bescherming
- Dringende Medische Hulpverlening
Hoe is de brandweer nu nog gestructureerd?
- Een X-korps is een louter beroepskorps. Alle leden ervan werken in vast dienstverband. Er bestaan 5 dergelijke korpsen: Brussel, Gent, Antwerpen, Luik en Charleroi.
- Een Y-korps is een gemengd korps. Het bestaat uit ofwel beroeps, ofwel een deel beroeps en een deel vrijwilligers. Voorbeelden in onze provincie: Genk, Hasselt en Lommel.
- Een Z-korps is een korps dat buiten zijn gemeentegrenzen opereert. Zij bedienen dus een buurgemeente dat geen eigen korps heeft. Voorbeelden: Bree, Leopoldsburg, Heusden-Zolder.
- Een C-korps is een louter gemeentelijk korps. In principe bedienen ze enkel hun eigen gemeente. In Limburg is bijvoorbeeld Beringen een C-korps.
Om helemaal compleet te zijn moet nog worden vermeldt dat sommige korpsen over voorposten beschikken. Zo heeft brandweer Lommel een voorpost in Neerpelt.
Door de invoeging van de wet van 28 februari 1999 van artikel 10 bis in de wet van 31 december 1963 betreffende de civiele bescherming werd de oprichting van hulpverleningszones mogelijk gemaakt.
Het KB van 11 april 1999 bepaalt de modaliteiten om hulpverleningszones te creëren en regelt de werking ervan.
De HVZ is een samenwerkingsverband tussen de brandweerkorpsen binnen een bepaalde zone. Er wordt een overkoepelende structuur gerealiseerd waar via overleg en praktische afspraken aan een betere hulpverlening wordt gewerkt.
De schaal waarop de brandweer vooraf werkte had immers voor- en nadelen. De ruime verspreiding van de brandweerdiensten in onze provincie heeft het voordeel dat men op een vlugge en efficiënte manier in een minimum van tijd een bekwame hulpverleningsploeg kan uitsturen. Het nadeel van dergelijke kleinschalige structuur is dat zij leidt tot een versnippering van menselijk potentieel en materieel.
Geen enkel brandweerkorps is immers op zichzelf in staat een grootschalig incident te managen, noch kan zij alle risico's opvangen. Verder ontbreekt het elk afzonderlijk korps aan financiële middelen om alle gespecialiseerd materieel (bv. gaspakken) te kunnen aankopen. De HVZ brengen hierin soelaas.
De zone heeft nog geen rechtspositie en is tot op heden enkel een adviesorgaan.
Hulpverleningszones: opdrachten
(M.B. 14-04-1999)- Afspraken organisatie: hulpverlening,versterkingen
- Brandvoorkoming: samenwerking & afstemming
- Minimum één gezamenlijke oefening per jaar
- Samenwerking met Civiele Bescherming
- Afstemming aankopen brandweermaterieel
- Eventueel:gespecialiseerde teams - gecentraliseerd onderhoud
Taken van de brandweer
Wet van 28 maart 2003- Interventies bij brand & ramp
- Technische hulpverlening :o.a. reddingsopdrachten
- Dringende medische hulpverlening : ambulances
- Preventiezorg : preventieve acties inbegrepen
- Tussenkomsten bij (milieu-) vervuiling
- Tussenkomsten bij wateroverlast
- Coördinatie en telecommunicatie
- Logistieke taken
- Internationale opdrachten : DICa-DIR(B-Fast) KB 7 april 2003
Uitrusting brandweer
- Brandbestrijding: autopompen, tankwagens autoladders, -elevatoren
- Redding/bevrijding: snelle interventiewagens, materieelwagens
- Zeer divers materieel: adembeschermingstoestellen, gaspakken, lekafdichtingsmaterieel, blusmaterieel, ladders, meettoestellen, hef- en trekmaterieel, hydraulische schaar en spreider,...
Dringende geneeskundige hulpverlening
Een taak die veel korpsen cumuleren is de dringende geneeskundige hulpverlening, de ambulances van de dienst 100. De ambulances worden bemand door 2 ambulanciers die beschikken over een badge dienst 100 uitgereikt door de FOD Volksgezondheid. De brandweer valt immers onder de FOD Binnenlandse Zaken, terwijl de dringende geneeskundige hulpverlening valt onder de FOD Volksgezondheid. De ambulances kunnen bijstand krijgen door een MUG-team dat bemand wordt door een verpleegkundige en een arts. Na stabilisatie ter plaatse wordt de patiënt overgebracht naar een erkend ziekenhuis.Nood-interventieplanning
Is ook een opdracht van de brandweer. Er zijn 5 disciplines:- Discipline 1: Hulpoperaties = brandweer (en C.B.)
- Discipline 2: Medische, sanitaire en psychosociale hulp
- Discipline 3: Politie v.d. plaats
- Discipline 4: Logistieke steun (C.B., technische diensten)
- Discipline 5: Informatie
Discipline 1 - Hulpverleningsoperaties
De opdrachten i.v.m. de hulpverleningsoperaties:- De noodsituatie beheersen & de eraan verbonden risico?s uitschakelen;
- Personen opsporen, bevrijden, helpen, redden & in veiligheid brengen & hun goederen beschermen.
- Personen & goederen opeisen.
- Ten behoeve van de operationele coördinatie wordt een operationele commandopost (CP-Ops) opgericht.
- De operationele coördinatie berust bij de directeur van de CP-Ops : Dir CP-Ops = brandweerofficier, op de plaats van de interventie, met de hoogste graad, tenzij de bestuurlijke overheid beslist een andere discipline aan te duiden.
- Dir-Bw & Dir-CP-Ops moeten met elkaar afstemmen: wie doet wat?
Brandweerhervormingen
In de toekomst zal het brandweerlandschap ingrijpend veranderen. De geplande brandweerhervorming, zal heel wat te weeg brengen. Het gemeentelijk niveau zal verlaten worden en de zone zal rechtspersoonlijkheid en beslissingsrecht krijgen.Ook werd de werking van deze korpsen verbeterd door een ingreep van de gouverneur die beslist heeft om in het kader van wet op de brandweerhervorming de snelste adequate hulp uit te sturen naast het gemeentelijk territoriaal bevoegd korps.
Vandaar dat nu geregeld 2 korpsen optreden bij dezelfde interventie. In de toekomst zal enkel het snelste adequate korps uitrukken doch daarvoor moet nog de nodige wetgeving geschreven worden. Basis is de wet van 15 mei 2007.
Basisprincipes
- De burger heeft recht op de snelste adequate hulp
- Elke burger heeft recht op eenzelfde basisbescherming tegen een gelijke bijdrageplicht.
- Schaalvergroting is noodzakelijk: gemeentelijke autonomie vervangen door zone. Snel betekent:
- Gemeentegrenzen vallen weg!
- Snelste brandweerdienst (post) wordt uitgestuurd
- 1 halfzware autopomp met bemanning van 6
- 1 autoladder of tankwagen (naargelang de omstandigheden) met 3 personen
- indien nodig 1 ambulance met 2 personen
- de uitruk kan eventueel gebeuren uit meer dan 1 kazerne
- uniforme opleiding, procedures,...
Structuur op 3 niveaus
(uitvoering wet 15 mei 2007)- Uitvoerend : post
- Netwerk van brandweerposten
- Organiserend : zone
- Rechtspersoonlijkheid
- Heeft het personeel in dienst, koopt materieel aan
- Bewaakt kwaliteit dienstverlening, coördineert en ondersteunt de posten
- Bestuurd door beleidsorgaan
- Regelgevend
- Reglementering
- Autonoom Centrum voor kennis en Expertise
- Civiele Bescherming = federale hulpdienst ter beschikking van de zones en de gouverneurs